📋 Aspidiotus nerii (tarcznik oleandrowiec)
📋 Zasięg występowania
Aspidiotus nerii stanowi przedstawiciela tarczników (Homoptera: Diaspididae) o szerokim rozmieszczeniu globalnym, szczególnie w regionach charakteryzujących się klimatem tropikalnym i subtropikalnym. Na terytorium Polski notowany jest na ozdobnych gatunkach roślinnych w obiektach szklarniowych, cieplarniach oraz przestrzeniach mieszkalnych. Dotychczas nie odnotowano jego obecności na uprawach polowych, w tym w sadach.
📋 Opis morfologiczny
Mobilnymi formami rozwojowymi są larwy w pierwszym stadium rozwojowym o długości około 0,5 mm oraz samce wyposażone w jedną parę skrzydeł. Samice prowadzą osiadły tryb życia, a ich korpus przykryty jest charakterystyczną tarczką.
Tarczka żeńska ma kształt kolisty o średnicy wynoszącej 1,8-2,2 mm, jest nieznacznie wypukła, barwy białej, szarawobiałej lub żółtawej z jasnymi wylinkami larwalnymi umieszczonymi w centralnej części. Korpus samicy osiąga długość około 1,5-2,0 mm, charakteryzuje się gruszkowatym kształtem z widocznymi segmentami odwłoka (pygidium). Prawidłową identyfikację przeprowadza się poprzez analizę morfologiczną preparowanych dorosłych samic przy użyciu mikroskopu o dużym powiększeniu.
🌱 Rośliny żywicielskie
Spektrum żywicielskie obejmuje kilkaset taksonów roślin ozdobnych i sadowniczych, łącznie z jabłonią, pochodzących z ponad 100 rodzin botanicznych. W warunkach polskich rejestrowany na roślinach ozdobnych reprezentujących 16 rodzin botanicznych.
⚠️ Objawy występowania i szkodliwość
Tarcznik oleandrowiec kolonizuje przede wszystkim liście i owoce roślin, zazwyczaj formując skupiska. Formy młodociane oraz dojrzałe samice pobierają soki roślinne, co prowadzi do ograniczenia wzrostu roślin oraz chlorozy i opadania liści. Rezultatem jest spadek wydajności plonów roślin sadowniczych.
Uszkodzenia wyrządzane przez tarcznika na owocach mogą przybierać formę zielonawych przebarwień skórki wokół miejsc żerowania. Dodatkowo obecność owadów na powierzchni owoców powoduje utratę ich wartości handlowej. Równocześnie zainfestowany materiał rozmnożeniowy może stracić wartość komercyjną.
Wśród drzew owocowych szkodnik powoduje uszkodzenia głównie na cytrusach, jednakże posiada także znaczenie ekonomiczne na jabłoni. Organizm ten charakteryzuje się ciepłolubnym charakterem, dlatego jego przezimowywanie w gruncie i wyrządzanie szkód na uprawach polowych jest mało prawdopodobne.
🔄 Sposoby rozprzestrzeniania
Larwy pierwszego stadium mogą przemieszczać się naturalnie na krótki dystans po powierzchni rośliny oraz być transportowane przez przepływy powietrza, natomiast uskrzydlone samce są zdolne do przelotów na względnie niewielkie odległości. Na dalsze dystanse szkodnik może być przenoszony głównie poprzez materiał rozmnożeniowy roślin żywicielskich oraz owoce gatunków sadowniczych.
📋 Status fitosanitarny
Aspidiotus nerii nie podlega obowiązkowi zwalczania w krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce (nie jest to agrofag kwarantannowy w Unii). Jakkolwiek, jest on agrofagiem regulowanym przepisami w przypadku eksportu roślin do sadzenia i świeżych owoców gatunków żywicielskich.
