🌍 Występowanie
Wiroid pękania kory cytrusów (CBCVd) jest obecny na roślinach cytrusowych na terenie Azji (Chiny, Izrael, Iran, Liban, Japonia, Oman, Syria), Afryki (Egipt, RPA, Sudan, Tunezja), Ameryki Północnej i Środkowej (Kuba, USA – Kalifornia i Teksas) oraz w niektórych państwach europejskich (Grecja, Turcja, Włochy, Niemcy). W 2007 r. odnotowano obecność tego wiroida w Słowenii na plantacjach chmielu, gdzie dość gwałtownie rozpowszechnił się w uprawach tej rośliny, powodując poważne straty ekonomiczne. Pomimo podjętych działań mających na celu jego eliminację, wiroid nadal jest rejestrowany na słoweńskich obszarach uprawy chmielu. W lipcu 2019 r. patogen został wykryty na pierwszych dwóch uprawach chmielu w Bawarii (Niemcy), gdzie zanotowano ograniczenie wzrostu roślin.
🌱 Rośliny żywicielskie
Naturalnymi gospodarzami wiroida są cytrusy (Citrus spp.), poncyria trójlistkowa (Poncirus trifoliata) oraz chmiel (Humulus lupulus). Zaobserwowano jego rozwój również na eksperymentalnie inokulowanych (zainfekowanych) roślinach spokrewnionych z cytrusami z rodziny Rutaceae, a także na następujących gatunkach: ogórek (Cucumis sativus), pomidor (Solanum lycopersicum), oberżyna (Solanum melongena) i chryzantema wielkokwiatowa (Chrysanthemum morifolium).
⚠️ Objawy porażenia
Na roślinach cytrusowych wiroid pękania kory cytrusów dotychczas nie powodował poważniejszych strat gospodarczych, przy czym podstawowym symptomem infekcji jest pękanie kory drzew. U chmielu wiroid wywołuje zahamowanie wzrostu roślin poprzez skracanie międzywęźli pędów, żółknięcie i skręcanie liści, pękanie łodyg, zmniejszanie i deformację szyszek oraz suchą zgniliznę systemu korzeniowego. Może prowadzić do zamierania roślin w okresie 3-5 lat od momentu zakażenia (obserwacje ze Słowenii).
📉 Szkodliwość
W 2018 roku w Słowenii CBCVd był obecny na plantacjach chmielu obejmujących łącznie 145 ha. Miało to istotne konsekwencje gospodarcze dla chmielarstwa, przyczyniając się do znacznego spadku wydajności i jakości szyszek. W Bawarii w 2019 r. czynnik chorobotwórczy został zidentyfikowany na chmielu, na 12 polach o całkowitej powierzchni 44,53 ha, w ramach 3 gospodarstw. Zgodnie z konkluzjami płynącymi z express-PRA opracowanego przez Julius Kűhn Institut (Niemcy) w 2019 r., wiroid pękania kory cytrusów może powodować poważne uszkodzenia na plantacjach chmielu w Niemczech, jak również w innych państwach europejskich, szczególnie w Czechach, Polsce i na Słowacji.
🔄 Sposoby rozprzestrzeniania
Na krótszej odległości (w granicach jednej plantacji oraz bezpośrednio przylegających do siebie upraw) wiroid jest transportowany mechanicznie, wskutek bezpośredniego kontaktu między roślinami, za pomocą narzędzi ogrodniczych, rękawic, ubrań, oraz na resztkach pozostałych po zbiorze szyszek chmielu, a prawdopodobnie także w kompoście zawierającym części porażonych roślin. Na większe dystanse patogen przede wszystkim jest transportowany wraz z materiałem sadzeniowym oraz fragmentami roślin takimi jak szyszki chmielu i owoce cytrusowe. Obecnie brakuje informacji dotyczących przenoszenia wiroida przez nasiona.
🛡️ Zwalczanie
W przypadku jakichkolwiek podejrzeń co do obecności agrofaga w uprawach chmielu, należy poinformować o tym fakcie najbliższą jednostkę organizacyjną Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN).
⚖️ Status prawny
W Polsce wiroid pękania kory cytrusów nie podlega obowiązkowi zwalczania.
