馃搵 Fusarium oxysporum f. sp. apii
Fusarium oxysporum f. sp. apii (fuzarioza selera) to grzyb patogeniczny kt贸ry stanowi powa偶ne zagro偶enie dla selera oraz innych upraw w Polsce.
馃搵 Zasi臋g wyst臋powania
Wyst臋powanie F. oxysporum f. sp. apii potwierdzono dotychczas na kontynencie p贸艂nocnoameryka艅skim (Kanada, USA), w Ameryce Po艂udniowej (Argentyna), regionie azjatyckim (Chiny, Tajwan), natomiast spo艣r贸d pa艅stw europejskich odnotowano go we Francji.
馃尡 Ro艣liny 偶ywicielskie
Podstawowym 偶ywicielem jest seler (Apium graveolens). Patogen indukuje symptomy chorobowe u cynii rotundolisnej (Tithonia rotundifolia), grochu (Pisum sativum), szparagu (Asparagus spp.), ober偶yny (Solanum melongena), bawe艂ny (Gossypium arboretum i G. barbadense), kapusty (Brassica oleracea), cebuli (Allium cepa), kukurydzy (Zea mays), gatunk贸w trawiastych oraz innych ro艣lin spontanicznie rosn膮cych. Istotne jest, 偶e sprawca mo偶e rozwija膰 si臋 asymptomatycznie na innych ro艣linach kulturowych i dziko wyst臋puj膮cych.
鈿狅笍 Objawy wyst臋powania i szkodliwo艣膰
Symptomy chorobowe na selerze charakteryzuj膮 si臋 charakterystycznymi zmianami kolorystycznymi uk艂adu naczyniowego w systemie korzeniowym i cz臋艣ci korzennej. U m艂odszych osobnik贸w schorzenie manifestuje si臋 przez br膮zowe zmiany naczy艅 w korzeniu b膮d藕 koronie, kt贸re stopniowo mog膮 przekszta艂ca膰 si臋 w ciemnobr膮zowe zabarwienie. Patogen indukuje zaburzenia rozwojowe i wi臋dni臋cie ca艂ego organizmu ro艣linnego. W korzystnych okoliczno艣ciach oraz przy wra偶liwo艣ci ro艣liny 偶ywicielskiej symptomy te prowadz膮 do obumarcia egzemplarzy selera. Jak wcze艣niej podkre艣lono, infekcja mo偶e przebiega膰 w spos贸b bezobjawowy (latentny).
W uprawach selera patogen os艂abia organizmy i prowadzi do ich zamierania, co skutkuje redukcj膮 wydajno艣ci plon贸w. Dodatkowo negatywnie wp艂ywa na standard materia艂u przeznaczonego do spo偶ycia (korzeni magazynowych). Najpowa偶niejsze straty obserwuje si臋 w kulturach selera na terenach charakteryzuj膮cych si臋 ciep艂ym klimatem, np. w po艂udniowych stanach USA. W Polsce dotychczas nie udowodniono obecno艣ci grzyba, chocia偶 jego pojawienie si臋 na naszym terytorium jest prawdopodobne.
馃攧 Sposoby rozprzestrzeniania i przenikania
Patogen rozprzestrzenia si臋 w 艣rodowisku naturalnym poprzez transport zarodnik贸w wraz z masami powietrza oraz w trakcie opad贸w atmosferycznych. Na dalsze odleg艂o艣ci jest transportowany wraz z materia艂em sadzeniowym oraz selerem konsumpcyjnym, obejmuj膮c pozosta艂o艣ci na narz臋dziach i sprz臋cie rolniczym.
馃搵 Wymagania fitosanitarne
F. oxysporum f. sp. apii nie jest obj臋ty obowi膮zkiem zwalczania w pa艅stwach Unii Europejskiej, w艂膮czaj膮c Polsk臋 (nie stanowi agrofaga kwarantannowego w UE). Jednak偶e jest on organizmem regulowanym przepisami w kontek艣cie eksportu warzyw korzeniowych do wybranych pa艅stw.
馃攳 Metody wykrywania
W diagnostyce wykorzystuje si臋: pu艂apki. Dok艂adne protoko艂y diagnostyczne s膮 dost臋pne w standardach EPPO (PM7).
