Głównymi drogami rozprzestrzeniania się mątwika ziemniaczanego (Globodera rostochiensis) jest:
A. Wody powierzchniowe oraz prądy powietrza
B. Wektory, szczególnie mszyce
C. Transport porażonych roślin oraz przemieszczanie gleby (np. na maszynach rolniczych) z gruntów porażonych na inne obszary
Poprawna odpowiedź: C
Transport porażonych roślin oraz przemieszczanie gleby (np. na maszynach rolniczych) z gruntów porażonych na inne obszary
Wyjaśnienie
Mątwik ziemniaczany (Globodera rostochiensis) rozprzestrzenia się głównie poprzez transport porażonych roślin oraz przemieszczanie gleby z cystami na maszynach rolniczych. Nicienie nie są przenoszone przez wiatr ani mszyce – są organizmami glebowymi.
Podstawa prawna
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2072, załącznik IV
Globodera rostochiensis – mątwik ziemniaczany złocisty
Drogi rozprzestrzeniania:
| Droga | Znaczenie |
|---|---|
| Porażone rośliny/bulwy | GŁÓWNA |
| Gleba na maszynach | GŁÓWNA |
| Wody powierzchniowe | Marginalna |
| Prądy powietrza | NIE |
| Mszyce | NIE |
Dlaczego gleba jest kluczowa?
- Mątwik tworzy cysty (otorbione jaja)
- Cysty przetrwają w glebie do 30 lat!
- Wystarczy kilka gramów gleby z cystami
- Na maszynach, obuwiu, opakowaniach
Cykl życiowy:
- Cysta w glebie – forma przetrwalnikowa
- Wylęganie larw stymulowane wydzielinami korzeni
- Larwy wnikają do korzeni ziemniaka
- Żerowanie i rozmnażanie w korzeniach
- Samice pęcznieją, tworzą nowe cysty
- Cysty wypełnione jajami pozostają w glebie
Objawy porażenia:
- Placowe więdnięcie i żółknięcie roślin
- Słaby wzrost, karłowatość
- Małe bulwy
- Na korzeniach widoczne białe/złociste/brązowe cysty
Zapobieganie rozprzestrzenianiu:
- Czyszczenie maszyn po pracy na polu
- Sadzenie zdrowego materiału
- Badanie gleby przed sadzeniem
- Płodozmian (min. 4 lata bez ziemniaka)