📋 Zasięg występowania i opis
Heterobostrychus hamatipennis to chrząszcz należący do rodziny kapturnikowatych (Coleoptera: Bostrychidae). Gatunek ten zasiedla tereny Ameryki Północnej (USA) oraz obszary azjatyckie (Chiny, Japonia, Korea Północna, Korea Południowa, Pakistan, Indie, Nepal, Bhutan, Malezja, Tajlandia, Laos, Wietnam, Tajwan, Sri Lanka, Indonezja, Filipiny). Na kontynencie europejskim organizm był odłowiony, jednak bez powodzenia w aklimatyzacji w Belgii, Francji, Niemczech, Szwecji i Wielkiej Brytanii. W 2023 r. ten szkodnik został wykryty na terenie Polski w materiale drzewnym zakupionym w sklepie dla miłośników zwierząt, używanym jako element dekoracyjny w terrarium.
Larwa charakteryzuje się długością około 10 mm, białą barwą z żółtawym odcieniem, z wyjątkiem czarnych żuwaczek. Budowa ciała larwy jest walcowata, zakrzywiona w kształcie litery „c” i wyposażona w 3 pary kończyn. Przednia część korpusu (umiejscowiona za głową) wyróżnia się znacznym powiększeniem.
Osobniki dorosłe mają 8-15 mm długości i prezentują ciemnobrązową kolorystykę. Górna powierzchnia ciała porasta krótkie, rzadkie, żółte owłosienie, nadające owadowi matowe wykończenie. Na czole widoczna jest wzdłużna linia centralna oraz wyraźny szew czołowo-skroniowy (cecha ta jest bardziej zauważalna u samca). Rozpoznanie gatunkowe możliwe jest dzięki analizie cech morfologicznych osobników dorosłych, szczególnie że w drewnie spotykane są morfologicznie zbliżone chrząszcze z rodziny kapturnikowatych.
🌱 Rośliny żywicielskie
Ten szkodnik zamieszkuje wyłącznie wysuszone drewno, obejmując w to drewniane materiały do pakowania, płyty wielowarstwowe, elementy meblarskie, wikliny i produkty z niej wytwarzane oraz przedmioty bambusowe. Atakowane jest drewno głównie gatunków pochodzących ze strefy tropikalnej i subtropikalnej. Jednakże szkodnik rejestrowany jest również w drewnie drzew występujących w strefie umiarkowanej, takich jak wierzby (włączając w to wiklinę) i dęby.
⚠️ Objawy występowania i szkodliwość
Zniszczenia wywoływane przez tego szkodnika są charakterystyczne dla chrząszczy kapturnikowatych. Stadium larwalne wygryza w głąb drewna korytarze o okrągłym przekroju, o średnicy 3-4 mm, wypełnione drobną, sypką mączką drzewną. Mączka ta może wysypywać się z materiału drzewnego, opakowań z drewna itp. i zbierać się na dnie magazynu, kontenera lub środka przewozowego. Korytarze charakteryzują się nieregularnym przebiegiem i mogą prowadzić do kompletnego uszkodzenia np. desek i wikliny.
Ten szkodnik w rejonach swojego naturalnego występowania może lokalnie sprawiać straty. Na przykład, zwiększa się jego rola jako szkodnika w branży wikliniarskiej w Chinach.
Analiza ryzyka związanego z tym agrofagiem dla terenu Polski wykonana przez Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy pokazała, że jest bardzo prawdopodobne, że w przyszłości może dojść do kolejnych zawleczeń szkodnika, jednak nie należy się obawiać, że zasiedli on rośliny w warunkach zewnętrznych i raczej mało prawdopodobne, że wyrządzi duże szkody w materiałach wykonanych z drewna, przechowywanych w pomieszczeniach zamkniętych.
🔄 Sposoby rozprzestrzeniania i przenikania
Stadio dorosłe ma zdolność przemieszczania się lotem na krótkie odległości. Na dalsze dystanse osobniki tego szkodnika mogą przemieszczać się wraz z drewnem pozyskanym z gatunków żywicielskich, wyrobami drzewnymi, drewnianymi materiałami opakowaniowymi, meblami, wikliną i wyrobami z wikliny, produktami z bambusa.
📋 Wymagania fitosanitarne
Na obszarze Unii Europejskiej, a tym samym w Polsce gatunek Heterobostrychus hamatipennis nie podlega obowiązkowi zwalczania (nie jest to agrofag kwarantannowy w Unii).
