📋 Zasięg występowania i opis
Hishimonus phycitis (Distant) stanowi przedstawiciela owadów – pluskwiaków należących do rodziny Cicadellidae. Jego naturalne występowanie obejmuje tereny azjatyckie (Chiny, Filipiny, Indie, Iran, Malezja, Oman, Pakistan, Sri Lanka, Tajlandia, Tajwan). W roku 2023 stwierdzono obecność tego szkodnika w Niderlandach, gdzie odnotowano go w dwóch szklarniach zlokalizowanych w tym samym miejscu, zasiedlających tropiczne rośliny z rodzajów Hibiscus (hibiskus), Cecropia (cekropka), Lantana, Codiaeum (kroton) oraz gatunek Theobroma cacao (kakaowiec właściwy). Zasiedlone rośliny nie były przewidziane do celów handlowych ani przemieszczania, lecz miały służyć wyłącznie do ekspozycji. Pochodziły one z zakupów dokonanych w różnych państwach trzecich.
Osobniki dorosłe charakteryzują się wymiarami 3-4 mm długości oraz przeważnie zielonkawo-żółtą barwą ciała, podczas gdy odwłok i końcyny wykazują odcienie brązowawe. Cechą charakterystyczną są dwie pary skrzydeł układanych w pozycji spoczynkowej w sposób daszkowaty ponad powierzchnią ciała. Nimfy prezentują żółte ubarwienie z brązowymi plamistościami na odwłoku. Kolorystyka tej jednostki taksonomicznej cechuje się bardzo wysoką zmiennością.
🌱 Rośliny żywicielskie
Do roślin stanowiących bazę pokarmową szkodnika należą oberżyna (Solanum melongena), pomidor (Solanum lycopersicum), marchew (Daucus carota), arbuz (Citrullus lanatus), lucerna (Medicago sativa), rzodkiew zwyczajna (Raphanus sativus), szarłat trójbarwny (Amaranthus sativus), cytrusy (Citrus spp.) oraz zróżnicowane gatunki uprawiane w warunkach klimatu ciepłego, obejmujące także rośliny o charakterze ozdobnym.
⚠️ Objawy występowania i szkodliwość
Uszkodzenia roślin manifestują się poprzez powstawanie żółtawych plam na powierzchni liści lub skręcanie się blaszek liściowych przy brzegach, w niektórych przypadkach dochodzi również do opadania liści. Na wydzielinach metabolicznych owadów gromadzących się na powierzchni liści następuje rozwój ciemnopigmentowanych grzybów. Szkodnik pełni funkcję wektora fitoplazm, w związku z czym rośliny kolonizowane przez niego mogą wykazywać także symptomy wywoływane przez te mikroorganizmy patogenne. Na przykład Candidatus Phytoplasma aurantifolia rozwijające się na cytrusach prowadzi do redukcji wielkości liści, skrócenia międzywęźli, formowania się czarcich mioteł oraz zamierania roślin. Jednostka chorobowa określana mianem Little leaf of brinjal, obserwowana na oberżynie i rejestrowana w Indiach, wywołuje symptomy w formie karłowacenia roślin, zmniejszania się wymiarów liści oraz powstawania rozetowatych układów liściowych. Na roślinach można zaobserwować stadia przeddorosłe i osobniki w pełni rozwinięte szkodnika.
W warunkach polskich przezimowanie szkodnika w uprawach polowych jest mało prawdopodobne ze względu na panujące warunki klimatyczne, aczkolwiek nie można wyeliminować możliwości formowania się krótkotrwałych populacji w okresie letnim, na przykład na marchwi, pomidorach uprawianych w gruncie, itp. Realny jest rozwój i aklimatyzacja szkodnika w uprawach szklarniowych, szczególnie na oberżynie, pomidorze oraz na roślinach o charakterze ozdobnym. Stwierdzenie szkodnika w Niderlandach dowodzi, że może on przedostawać się na teren Europy wraz z różnorodnymi roślinami tropikalnymi przeznaczonymi do kultywacji pod osłonami, a następnie rozmnażać się na tych roślinach.
🔄 Sposoby rozprzestrzeniania i przenikania
W naturalnych warunkach gatunek ten przemieszcza się na ograniczone dystanse. Transport na większe odległości może następować w towarzystwie roślin należących do gatunków żywicielskich.
📋 Wymagania fitosanitarne
Na terytorium Unii Europejskiej, a w konsekwencji także w Polsce gatunek Hishimonus phycitis podlega obowiązkowi zwalczania (stanowi agrofag kwarantannowy w Unii).