🌍 Występowanie
Bakterie Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum oraz Pectobacterium atrosepticum charakteryzują się szeroką dystrybucją geograficzną obejmującą kontynenty całego globu. Na terytorium Polski organizmy te notowane są w każdym regionie gdzie prowadzona jest uprawa ziemniaków, odznaczając się znacznym stopniem intensywności występowania.
🌱 Rośliny żywicielskie
Oprócz ziemniaków organizmy te kolonizują gatunki roślinne należące do odmiennych rodzin taksonomicznych. Na obszarze Polski patogeny te rozmnażają się na różnorodnych kulturach, obejmujących warzywa o korzeniach spichrzowych, dyniowatych, kapustnych, sałatowych oraz florystycznych gatunkach ozdobnych.
⚠️ Objawy porażenia
Patogeny indukują symptomy charakteryzowane jako wilgotna destrukcja bulw oraz czerniejąca podstawa łodygi. W sytuacji wilgotnej destrukcji bulw pierwotnie na ich powierzchni obserwuje się wilgotne obszary przypominające nasycenie płynami. Proces infekcyjny zazwyczaj inicjuje się w okolicach przetchlinek, gdzie formują się niewielkie wklęśnięcia wypełnione śluzową, zdegradowaną materią tkankową.
Po rozcięciu bulw miąższ pierwotnie utrzymuje swoje naturalne zabarwienie, następnie przybiera odcienie różowe i ostatecznie ciemnieje. W progresywnej fazie patologii całkowita masa miąższu bulwy podlega rozluźnieniu struktury. Zewnętrzna warstwa bulwy zachowuje integralność. Dopiero w wyniku nacisków mechanicznych ulega perforacji i na powierzchnię wydostaje się ciemnobrunatna, nieprzyjemnie pachnąca substancja.
📉 Szkodliwość
Na terenie Polski znaczenie wilgotnej destrukcji bulw ziemniaków jest szczególnie istotne w okresie składowania ziemniaków w przemysłowych oraz prywatnych obiektach magazynowych. Bulwy dotknięte chorobą, ze względu na zachodzące procesy rozkładu, stają się nieprzydatne zarówno jako materiał reprodukcyjny, jak i do celów żywieniowych czy paszowych.
🔄 Sposoby rozprzestrzeniania
Mikroorganizmy uwalniane z rozkładających się bulw przemieszczają się na znajdujące się w pobliżu zdrowe bulwy. Ich dystrybucja następuje poprzez transport z zainfekowanymi ziemniakami (szczególnie materiałem sadzeniowym), gnijącymi pozostałościami roślinnymi, podłożem glebowym, wodami oraz sprzętem mechanicznym używanym w gospodarstwie. W obiektach magazynowych ich przenoszenie realizują różnorodne formy entomofauny oraz pajęczaki.
🛡️ Zwalczanie
Fundamentem minimalizowania manifestacji tego schorzenia jest wykorzystywanie wolnego od patogenów materiału reprodukcyjnego, zapewnienie odpowiednich parametrów środowiskowych podczas składowania bulw oraz zachowanie rygorów sanitarnych w trakcie zbiorów i okresie przechowywania ziemniaków.
⚖️ Status prawny
W ramach Wspólnoty Europejskiej, a w konsekwencji także w Polsce, Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum oraz P. atrosepticum nie są objęte obligatoryjnymi procedurami eliminacyjnymi (nie stanowią agrofagów kwarantannowych w UE), jednakże organizmy te podlegają regulacjom prawnym w kontekście eksportu ziemniaków do wybranych państw.