Oemona hirta

Lemon tree borer (Oemona hirta)
Robert BriggsWikimedia · CC BY-SA 4.0

📋 Zasięg występowania i opis

Dotychczas organizm ten notowany był wyłącznie na terenie Nowej Zelandii. W latach 1983 i 2010 odnotowano jego obecność na roślinach z rodzaju Wisteria przywożonych z Nowej Zelandii do Wielkiej Brytanii.

Osobniki dorosłe osiągają długość 15-30 mm i charakteryzują się ubarwieniem od czerwonobrązowego do niemal czarnego. Powierzchnię pokryw pokrywają gęste, przylegające do ciała włoski o żółtopomarańczowej barwie, natomiast przy podstawie pokryw zlokalizowana jest trójkątna tarczka ukryta pod włoskami podobnego koloru. Wymiar czułków jest zbliżony do długości całego ciała. Stadium larwalne ma budowę beznogą, białawą do kremową kolorystykę z ciemnobrązowymi aparatami gryźącymi, a jego rozmiar waha się od 25 do 40 mm.

🌱 Rośliny żywicielskie

Organizm atakuje drzewiaste formy roślinne reprezentujące około 40 rodzajów botanicznych. Na terenie Nowej Zelandii szczególnie istotne znaczenie gospodarcze ma jako agrofag cytrusów. Na kontynencie europejskim może porażać różnorodne drzewa owocowe, między innymi jabłonie (Malus spp.), gatunki z rodzaju Prunus (P. avium, P. domestica, P. dulcis, P. persica), grusze (Pyrus spp.), agrest (Ribes uva-crispa), borówczane (Vaccinium spp.) oraz winorośl (Vitis vinifera), a także drzewa leśne i dekoracyjne liściaste, na przykład klony (Acer spp.), kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum), olchy (Alnus spp.), brzozy (Betula spp.), leszczyny (Corylus spp.), głogi (Crateagus spp.), orzechy (Juglans spp.), topole (Populus spp.), dęby (Quercus spp.) i róże (Rosa spp), sporadycznie również gatunki iglaste, takie jak sosny (Pinus spp.).

⚠️ Objawy występowania i szkodliwość

Samica deponuje jaja w szczelinach kory drzew, przy podstawie liści oraz w miejscach uszkodzonych podczas cięć pielęgnacyjnych. Stadium larwalne rozwija się wewnątrz gałęzi, konarów, sporadycznie także w pniach żywych drzew. W trakcie rozwoju larwy tworzą wydłużone, owalne tunele charakteryzujące się przeważnie podłużnym przebiegiem, które wypełnione są trocinami. Z głównych korytarzy odchodzą odgałęzienia zakończone niewielkimi okrągłymi otworami wentylacyjnymi na powierzchni gałęzi lub pnia. Te boczne tunele pełnią funkcję usuwania produktów przemian materii oraz zapewniania cyrkulacji powietrza. Przepoczwarczanie odbywa się w specjalnej komorze położonej na końcu tunelu larwalnego, oddzielonej z obu stron zaporami z grubych wiórów. Zaatakowane gałęzie i konary obumierają i stają się bardziej podatne na złamanie przez działanie wiatru. W przypadku intensywnego porażenia może dochodzić do zamierania koron drzew. Formy dorosłe żywią się pyłkiem i nektarem kwiatowym nie powodując przy tym bezpośrednich uszkodzeń.

🔄 Sposoby rozprzestrzeniania i przenikania

W naturalnych warunkach podstawowym mechanizmem dyspersji chrząszczy jest ich aktywny lot. W ramach handlu międzynarodowego agrofag może być transportowany głównie wraz z przesyłkami materiału rozmnożeniowego (sadzonki, szczepy) oraz gałęzi.

🛡️ Zwalczanie

Kontrola tego agrofaga nastręcza znaczne trudności. W praktyce stosuje się usuwanie i spalanie zaatakowanych gałęzi oraz konarów. Eliminacja larw po ich wniknięciu do tkanek drewnianych wykazuje niską efektywność, dlatego rzadko znajduje zastosowanie.

📋 Wymagania fitosanitarne

W Polsce gatunek Oemona hirta podlega obowiązkowi zwalczania.

📷 Galeria

Openverse
Openverse · CC

Openverse
Openverse · CC

Openverse
Openverse · CC