Pomacea (ślimaki z rodzaju Pomacea)

Escargots à la bourguignonne
Marianne CasamanceWikimedia · CC BY-SA 3.0

Do rodzaju Pomacea należą ślimaki wodne z rodziny Ampulariidae, uznawane za organizmy kwarantannowe w polskim rolnictwie. Przeważająca część tych taksonów ma swe naturalne siedliska w regionie amazońskim Ameryki Południowej oraz na wyspach karaibskich.

📋 Zasięg występowania

Te mięczaki zostały introdukowane do różnorodnych regionów o ciepłym klimacie, gdzie temperatura środowiska wodnego przez cały rok utrzymuje się powyżej 16°C – obejmuje to południowe obszary Stanów Zjednoczonych, archipelag hawajski, Nową Zelandię, kontynent afrykański oraz Azję Południowo-Wschodnią. Na kontynencie europejskim gatunek P. maculata jest notowany w Hiszpanii, gdzie generuje uszkodzenia upraw ryżowych w regionie delty rzeki Ebro. Przedstawiciele tego rodzaju zostali również odnotowani w środowisku naturalnym we Francji (w fazie eliminacji) oraz w sztucznym akwenie w Szwajcarii (gdzie agrofag został wyeliminowany). Dodatkowo są one szeroko kultywowane globalnie w akwariach z systemem ogrzewania wody.

🔬 Morfologia

Te mięczaki produkują skorupy o kształcie kulistym, których średnica u dojrzałych osobników, uzależniona od gatunku, oscyluje między 5-15 cm. Skorupy charakteryzują się spiralną strukturą składającą się z 4-6 zwojów, a ich apertura ma formę owalną lub kołową. Pigmentacja skorup wykazuje zmienność pomiędzy różnymi gatunkami, a nawet w ramach pojedynczego taksonu, wahając się od tonów żółtych przez zielonkawe aż do brązowych. Na powierzchni skorup mogą być widoczne spiralne prążki o barwie brązowo-czarnej.

Również kolorystyka ciał ślimaków ukrytych w skorupach jest różnorodna – od jasnokremowej po niemal czarną. Na roślinności wodnej oraz na przybrzeżnych kamieniach, elementach infrastruktury mostowej i nabrzeżnej, można obserwować skupiska jajowe najczęściej o zabarwieniu brązowym, zazwyczaj o długości od kilku do kilkunastu centymetrów, sporadycznie kilkudziesięciu centymetrów.

🌱 Rośliny żywicielskie

Organizmy roślinne, które mogą egzystować wyłącznie w środowisku wodnym lub w glebie permanentnie nasyconej wodą, szczególnie reprezentowane przez rodzaje Oryza (ryż), Typha (pałka) i Utricularia (pływacz) oraz taksony Eleocharis cellulosa, Pontederia cordata (rozpław sercowaty), Panicum henitomon i Bacopa caroliniana (bakopa karolińska). Wybrane gatunki preferują pokarm w postaci glonów.

⚠️ Objawy występowania i szkodliwość

Taksony rozwijające się na roślinach naczyniowych konsumują łodygi roślinne wraz z aparatem liściowym i generatywnymi organami kwiatowymi. Najistotniejsze znaczenie ekonomiczne wykazują jako szkodniki ryżu, ponieważ istotnie redukują wydajność plonowania tej kultury. Poprzez destrukcję spontanicznie rosnącej roślinności, ten mięczak wywiera znaczący wpływ na różnorodność biologiczną flory.

🔄 Sposoby rozprzestrzeniania

Udokumentowano, że te mięczaki są zdolne do relatywnie rychłego ekspandowania w ekosystemach wodnych. Uznaje się, że globalna dystrybucja Pomacea spp. jest powiązana z komercjalną wymianą tych ślimaków dla potrzeb akwarystycznych (prawdopodobne przypadkowe uwolnienie, szczególnie form jajowych i juvenilnych). Możliwa jest również ich dyspersja wraz z roślinami akwariowymi.

📋 Wymagania fitosanitarne

W Polsce wszystkie taksony z rodzaju Pomacea podlegają obowiązkowi zwalczania. Z tego powodu ich import na terytorium Polski oraz utrzymywanie, reprodukcja, hodowla i komercjalizacja w granicach kraju są zakazane. Wyłącznie po uzyskaniu autoryzacji od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa dopuszczalne są takie działania w kontekście działalności naukowo-badawczej.

🔍 Metody wykrywania

W procesie detekcji wykorzystuje się: systemy pułapkowe. Dokładne protokoły diagnostyczne są udostępniane w ramach standardów EPPO (PM7).

📷 Galeria

Openverse
Openverse · CC

Openverse
Openverse · CC

Openverse
Openverse · CC