„`html
📋 Zasięg występowania
Potwierdzono obecność tego szkodnika w Polsce w latach 1948-1949 w okolicach Wadowic oraz ponownie w 2015 roku w rejonie Opola Lubelskiego. Dowody wskazują na to, że nieliczne populacje tego owada mogą funkcjonować głównie w południowych regionach naszego kraju (przyjmuje się, że północny limit zasięgu tego gatunku przebiega przez południowe tereny Polski).
🔬 Morfologia i biologia
Ten owad charakteryzuje się poliragnością, będąc w stanie zaatakować łącznie ponad 150 gatunków roślin, drzew i krzewów liściastych, występujących w klimacie umiarkowanym. W regionach środkowej i północnej Europy produkuje wyłącznie jedną generację rocznie. Większość osobników zimuje w początkowym stadium larwalnym lub jako zapłodnione samice.
Samice charakteryzują się żywią reprodukcją, wydają larwy mobilne, dzięki czemu mogą one wyszukać właściwe miejsce na roślinie do dalszego wzrostu. Następne fazy larwalne charakteryzują się bezruchem, chronione pod osłonami z wosku, które początkowo wykazują białe zabarwienie, ale stopniowo ciemnieją do szarości i powiększają się. Osłony zimujących larw są czarne.
Samice przechodzą przez dwa przeobrażenia, a ich osłony mają formę kolistą. Samce natomiast przebywają cztery przeobrażenia i kryją się pod osłonami wydłużonymi, długości około 1 mm, o podobnym zabarwieniu co u samic. Osłony samic są okrągłe, osiągające średnicę około 1,5-2 mm, nieznacznie wypukłe, zazwyczaj szare, z ciemniejszym środkiem i jaśniejszą obwódką, często przybierając kolor kory drzewa, na którym przebywają.
Budowa ciała samicy jest typowa dla tej grupy owadów: brak wzroku, skrzydeł i kończyn, sylwetka gruszkowata, o żółto-cytrynowym kolorze. Samiec odróżnia się znacząco od samicy – dysponuje skrzydłami i nogami, oraz posiada umiejętność aktywnego ruchu. Można zaobserwować różnice w wyglądzie osłon związane z gatunkiem rośliny, na której bytują owady.
⚠️ Objawy występowania
Na zainfekowanych roślinach można dostrzec stadia rozwojowe szkodnika. Najbardziej zauważalne są osłony, które chronią larwy i samice. Charakterystyczne dla tego gatunku jest gęste skupienie osłon oraz ich nawarstwianie. Ten agrofag rzadko współwystępuje z innymi gatunkami tarczników na tym samym drzewie.
Insekty pasożytują na powierzchni części roślinnych, głównie atakując struktury zdrewniałe, ale przy masowych napadach – również liście i owoce. Osiedlenie się larw i samic powoduje powstanie charakterystycznej, fiołkowo-czerwonej obręczy na powierzchni zaatakowanych organów. Obręcz ta powiększa się wraz z rozwojem owadów i może się łączyć, a głębsze warstwy tkanek ulegają wyraźnemu zaczerwienieniu. W zaczerwienionej korze gromadzi się sok, prowadząc do powstawania wybrzuszeń.
W efekcie żerowania szkodnika kora często się rozrywa, a w miejscach pęknięć występują wyciek żywicy. Skutkuje to pokryciem obszaru wokół pęknięć ciemnobrazową, żelowatą warstwą. Mocno porażone owoce również mogą pękać.
📋 Sposoby wykrywania
Rozpoznanie obecności szkodnika opiera się na przeprowadzaniu wizualnej kontroli roślin. Kontrolę wykonuje się w celu wykrycia objawów świadczących o zasiedleniu roślin przez szkodnika oraz osobników w różnych fazach rozwoju. Podczas inspekcji sadów należy sprawdzać głównie pnie i konary drzew, a także liście i owoce. W przypadku owoców, badaniem należy objąć nie tylko widoczną powierzchnię, ale również wszystkie zagłębienia, okolicę szypułki i pozostałości kielicha.
Gdy konieczne jest przekazanie schwytanych osobników do badań laboratoryjnych, należy wysyłać żywe szkodniki wraz z fragmentem rośliny, na której się żywią. Ostateczna i pewna identyfikacja powinna być wykonana w laboratorium za pomocą mikroskopowej analizy.
Przeglądy sadów najlepiej przeprowadzać w okresie od maja do października. Kontrolę zebranych i przechowywanych po zbiorze owoców można prowadzić przez cały okres ich magazynowania, w tym także owoców przygotowanych do eksportu, przed ich planowaną ekspedycją.
W Polsce, poza Q. perniciosus, zidentyfikowano również występowanie pięciu innych gatunków z rodzaju Quadraspidiotus, w tym dość powszechnie spotykanego tarcznika ostrygowatego. Podczas prowadzenia kontroli należy uwzględnić możliwość ich występowania oraz pamiętać, że rozróżnienie tych gatunków jest możliwe wyłącznie poprzez analizę laboratoryjną.
📷 Galeria
„`