Wektorem wirusa kędzierzawki liści pomidora z New Delhi (Tomato leaf curl New Delhi virus) jest:
A. Mączlik ostroskrzydły – Bemisia tabaci
B. Mszyca burakowa – Aphis fabae
C. Pienik ślinianka – Philaenus spumarius
Poprawna odpowiedź: A
Mączlik ostroskrzydły – Bemisia tabaci
Wyjaśnienie
Wektorem wirusa kędzierzawki liści pomidora z New Delhi (ToLCNDV) jest mączlik ostroskrzydły (Bemisia tabaci). Jest to begomowirus przenoszony wyłącznie przez mączliki, nie przez mszyce ani inne owady.
Podstawa prawna
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2072
ToLCNDV – wektor przenoszenia
Potencjalne wektory:
| Owad | Wektor ToLCNDV? | Co przenosi? |
|---|---|---|
| Bemisia tabaci (mączlik) | TAK | Begomowirusy |
| Aphis fabae (mszyca) | NIE | Inne wirusy (potyvirus) |
| Philaenus spumarius (pienik) | NIE | Xylella fastidiosa |
Kluczowa zasada:
BEGOMOWIRUS = MĄCZLIK
ToLCNDV to begomowirus
Wszystkie begomowirusy przenosi Bemisia tabaci
To specyficzny związek wirus-wektor
Bemisia tabaci – mączlik ostroskrzydły:
- Rodzina: Aleyrodidae (mączlikowate)
- Wygląd: Małe, białe owady (~1mm)
- Siedlisko: Spód liści
- Żerowanie: Ssanie soku z floemu
- Znaczenie: Jeden z najgroźniejszych szkodników warzyw
Jakie wirusy przenosi Bemisia tabaci:
- ToLCNDV – kędzierzawka z New Delhi
- TYLCV – żółta kędzierzawka pomidora
- Inne begomowirusy
- Niektóre criniwirusy
Sposób przenoszenia:
- Trwale (persistently)
- Wirus namnaża się w wektorze
- Owad zakaźny przez całe życie
- Nie przenoszony na potomstwo
Dlaczego NIE mszyca?
- Mszyce przenoszą inne grupy wirusów
- Głównie poty-, cucumo-, luteowirusy
- Inny mechanizm pobierania wirusa
- Begomowirusy wymagają specyficznego białka mączlika