Wirusy, wiroidy i fitoplazmy występujące na Cydonia Mill., Fragaria L., Malus Mill., Prunus L., Pyrus L., Ribes L., Rubus L. i Vitis L.

This illustration, created at the Centers for Disease Control and Prevention (CDC), reveals ultrastructural morphology exhibited by coronaviruses. Not
Alissa Eckert, MS; Dan Higgins, MAMWikimedia · Public domain

🌍 Występowanie

Szkodniki rozpowszechnione są w państwach pozaeuropejskich, przy czym każdy organizm charakteryzuje się indywidualnym zasięgiem geograficznym. Dla terytorium Polski największe ryzyko stanowią czynniki chorobotwórcze obecne w regionie Ameryki Północnej oraz obszarach azjatyckich (Daleki Wschód).

🌱 Rośliny żywicielskie

Różne czynniki chorobotwórcze atakują gatunki roślin należące do rodzajów Cydonia Mill., Fragaria L., Malus Mill., Prunus L., Pyrus L., Ribes L., Rubus L., Vitis L., a niektóre spośród nich mogą również infekować przedstawicieli innych rodzajów roślinnych.

⚠️ Objawy porażenia

Zakażenie może przebiegać bez manifestacji objawowej. W przypadku wystąpienia symptomów, są one specyficzne dla określonych wirusów, wiroidów oraz fitoplazm, a także różnicują się w zależności od gatunku rośliny żywicielskiej; objawy te mogą przyjmować formę mozaikowania i chloroz liściowych, zabarwiania liści na czerwono, zawijania oraz skręcania blaszek liściowych, nadmiernego rozgałęziania pędów, ograniczenia wzrostu roślin, braku zawiązania owoców lub powstawania zdeformowanych owocostanów, itp.

📉 Szkodliwość

Na terenach własnego rozmieszczenia poszczególne czynniki chorobotwórcze powodują czasami znaczne straty w działalności szkółkarskiej oraz uprawie owocowej.

🔄 Sposoby rozprzestrzeniania

W naturalnych warunkach organizmy chorobotwórcze mogą szerzyć się poprzez fizyczny kontakt między roślinami, za pośrednictwem mszyc itp. W odniesieniu do niektórych agrofagów mechanizm naturalnej dyspersji nie został dotąd poznany. Na dalsze odległości mogą być one transportowane wraz z roślinami żywicielskimi, szczególnie z materiałem rozmnożeniowym oraz ściętymi fragmentami pędów roślin żywicielskich.

🛡️ Zwalczanie

W przypadku jakichkolwiek podejrzeń co do obecności agrofagów w importowanym materiale roślinnym oraz w krajowych nasadzeniach roślin z rodzajów Cydonia Mill., Fragaria L., Malus Mill., Prunus L., Pyrus L., Ribes L., Rubus L., Vitis L. gdzie wysadzono materiał szkółkarski pochodzący z krajów nieeuropejskich należy poinformować o tym fakcie najbliższą jednostkę organizacyjną Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN).

⚖️ Status prawny

W Unii Europejskiej, a tym samym w Polsce rośliny rodzajów Cydonia Mill., Fragaria L., Malus Mill., Prunus L., Pyrus L., Ribes L., Rubus L., Vitis L. wymienione w zał. II cz. A 6, pkt. 22.1–22.28 rozporządzenia wykonawczego Komisji 2019/2072, podlegają obowiązkowi zwalczania (są to agrofagi kwarantannowe w Unii).