🌍 Występowanie
Patogen Xanthomonas cucurbitae jest rozpowszechniony w regionach azjatyckich (Brunei Darussalam, Chiny, Indie, Japonia, Kazachstan, Nepal), afrykańskich (Egipt, Reunion, Seszele), północnoamerykańskich (Kanada, USA), środkowoamerykańskich (Trinidad i Tobago), południowoamerykańskich (Argentyna, Brazylia, Urugwaj) oraz oceanicznych (Australia, Nowa Zelandia).
Na kontynencie europejskim bakteria ta była stwierdzana w Austrii, Federacji Rosyjskiej (część południowa), we Francji (część kontynentalna), Mołdawii, Słowenii, w Ukrainie oraz we Włoszech.
🌱 Rośliny żywicielskie
Bakteria Xanthomonas cucurbitae stanowi patogen roślin należących do rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae). Do gatunków będących jej żywicielami zaliczamy arbuz (Citrullus lanatus), melon (Cucumis melo), ogórek (Cucumis sativus), dynię olbrzymią (Cucurbita maxima), dynię piżmową (Cucurbita moschata) oraz dynię pospolitą (Cucurbita pepo).
⚠️ Objawy porażenia
Pierwsze objawy manifestują się na dolnej powierzchni blaszki liściowej jako wodnawe zmiany chorobowe o przeważnie kanciastym, niekiedy lekko zaokrąglonym kształcie. Nervatura nie zawsze stanowi barierę ograniczającą ekspansję zmian. W dalszym etapie na górnej stronie liścia formują się żółtawe plamy, które finalnie przybierają barwę brązową lub półprzezroczystą, zachowując charakterystyczną żółtą obwódkę.
Symptomy chorobowe są także obserwowane na owocach. Wygląd oraz rozmiary zmian na owocach mogą różnić się w zależności od stopnia dojrzałości skórki i poziomu wilgotności atmosferycznej. Objawy manifestują się zwykle jako niewielkie, okrągławe, delikatnie wklęsłe brązowe obszary, obwiedzione ciemnymi aureolami o strupowatym charakterze. Plamy te mogą z czasem zagłębiać się, powodując pękanie skórki oraz proces gnicia owoców w polu lub w trakcie składowania.
Z upływem czasu liście ulegają więdnięciu, dochodzi do zgnilizn roślin, a rośliny obumierają.
📉 Szkodliwość
Patogen wywołuje poważne ubytki w zbiorach upraw dyniowatych, szczególnie dyni. W Stanach Zjednoczonych rejestrowano straty wynoszące 50-60%, a lokalnie dochodziły one nawet do 90%. Dodatkowo owoce wykazujące symptomy infekcji utracają wartość rynkową.
Na terenie Polski najbardziej prawdopodobna jest kolonizacja przez bakterię upraw prowadzonych w warunkach osłonowych, np. ogórka. W uprawie polowej prawdopodobieństwo występowania patogena jest niższe i uzależnione od temperatury w okresie wegetacyjnym.
🔄 Sposoby rozprzestrzeniania
W obrębie upraw bakteria przemieszcza się z wodą wykorzystywaną do irygacji. Na większe odległości może być transportowana na materiale roślinnym przeznaczonym do sadzenia, włączając w to nasiona. Transport na owocach jest możliwy, choć przejście bakterii z nich do plantacji jest mało prawdopodobne.
🛡️ Zwalczanie
Podstawowym sposobem ograniczenia ekspansji bakterii jest wykorzystywanie zdrowego materiału rozmnożeniowego oraz przestrzeganie właściwych zasad higienicznych w uprawie.
⚖️ Status prawny
W Unii Europejskiej, a tym samym w Polsce, Xanthomonas cucurbitae nie podlega obowiązkowi zwalczania (nie jest to agrofag kwarantannowy w Unii).
