Cronartium spp.

📋 Cronartium spp.

Mikroorganizmy grzybowe należące do rodzaju Cronartium (za wyjątkiem Cronartium gentianeum, Cronartium pini oraz Cronartium ribicola) stanowią chorobotwórcze czynniki objęte obowiązkowym zwalczaniem w charakterze kwarantannowych agrofagów na terenie Unii Europejskiej.

📋 Zasięg występowania

Kwarantannowe taksony Cronartium spp. są rozpowszechnione głównie na obszarze Kanady oraz Stanów Zjednoczonych. Występowanie poszczególnych gatunków odnotowano także w rejonie Ameryki Centralnej, na terenie Chin, Filipin, Japonii, Korei Północnej i Południowej, jak również w Nepalu i na Tajwanie.

🌱 Rośliny żywicielskie

Chorobotwórcze organizmy zasiedlają przede wszystkim sosny (Pinus spp.), będące gospodarzem podstawowym, gdzie następuje formowanie stadium ecjum, co prowadzi do powstawania strat ekonomicznych. Żywicielem alternatywnym są głównie podnośne krzewinki, krzewy oraz drzewa o charakterze liściastym, w dużej mierze dziko występujące, na których rozwija się stadium telium, przy czym najpoważniejsze uszkodzenia powstają na dębach (Quercus spp.), choć ich szkodliwość jest mniejsza w porównaniu z sosnami.

⚠️ Objawy chorobowe i szkodliwość

Symptomy porażenia na sosnach wykazują zróżnicowanie w zależności od taksonów patogena. Powoduje on zniekształcenia, zahamowanie wzrostu oraz zamieranie siewek, często zaraz po ich skiełkowaniu, formowanie się wzdęć, martwic, nowotworów i popękanie powierzchni kory gałązek i pędów głównych dojrzałych drzew. Korę z objawami patologicznymi uszkadzają gryzonie, co powoduje wypływ żywicy. W miarę upływu czasu następuje opadanie igieł, przywiędzenie gałęzi oraz zahamowanie wzrostu, a w konsekwencji obumieranie całych okazów.

Na alternatywnych gospodarzach, jak dęby, symptomy mają znacznie łagodniejszy charakter i zazwyczaj przybierają formę plam na płytkach liściowych, na których występują telia w postaci niewielkich punktów.

Taksony z rodzaju Cronartium powodują poważne szkody na terenie USA. Wskutek zakażeń obumierają siewki oraz starsze sadzonki sosny w ośrodkach szkółkarskich. Straty powstają również w drzewostanach sosnowych, gdzie przyczyniają się do ubytków w produkcji drewna wynoszących do 25% oraz obniżają jakość surowca drzewnego. Nie obserwuje się jednak całkowitego zamierania drzewostanów. Brak danych na temat rozmiarów szkód wywoływanych na dębach i pozostałych gatunkach liściastych.

🔄 Sposoby rozprzestrzeniania i przenikania

W naturalny sposób zarodniki ecjum grzyba mogą przemieszczać się na znaczny dystans wraz z masami powietrza podczas opadów atmosferycznych. Na dalsze odległości może być transportowany wraz z materiałem roślinnym i pociętymi fragmentami sosny, rzadziej dębu oraz nieprzetworzonymi elementami drzewowymi sosny.

📋 Wymagania fitosanitarne

Na terenie Unii Europejskiej, a tym samym w Polsce taksony z rodzaju Cronartium poza C. gentianeum, C. pini oraz C. ribicola podlegają obowiązkowi zwalczania (stanowią agrofagi kwarantannowe w Unii).