🌍 Występowanie
Lettuce infectious yellows virus jest notowany na obszarze Ameryki Północnej (Meksyk, USA). W styczniu 2021 r. w północnej części Hiszpanii patogen został zidentyfikowany na roślinach sałaty w szklarni prowadzącej uprawę hydroponiczną. Pochodzenie wirusa pozostaje nieustalone. Porażone rośliny wykazujące symptomy zostały usunięte i poddane likwidacji. Na roślinach kultywowanych w tym samym miejscu nie odnotowano symptomów chorobowych ani nie zaobserwowano obecności wektora patogena – owada mączlika ostroskrzydłego (Bemisia tabaci). Z tego powodu ognisko wirusa zostało uznane za wyeliminowane.
🌱 Rośliny żywicielskie
Spektrum żywicielskie wirusa obejmuje 45 gatunków roślin należących do 15 rodzin. Najważniejszymi gospodarczo roślinami uprawnymi są burak (Beta vulgaris), sałata (Lactuca sativa), dynia zwyczajna (Cucurbita pepo) oraz melon (Cucumis melo). Wśród pozostałych żywicieli można wymienić marchew (Daucus carota) oraz inne gatunki dyni: Cucurbita foetidissima, dynię olbrzymią (C. maxima), dynię piżmową (C. moschata), arbuza (Citrullus lanatus) oraz słonecznik (Helianthus spp.). Atakowane są również różnorodne rośliny dziko występujące, między innymi wilec (Ipomoea spp.), Lactuca canadensis, ślaz drobnokwiatowy (Malva parviflora) oraz Physalis heterophylla.
⚠️ Objawy porażenia
Lettuce infectious yellows virus powoduje intensywne żółknięcie lub czerwienienie liści połączone z rozjaśnianiem żyłek liściowych i zwiększoną kruchością oraz karłowaceniem i skręcaniem roślin. Wektorem patogena jest mączlik ostroskrzydły (Bemisia tabaci), w związku z czym objawom wskazującym na możliwe zakażenie roślin przez wirusa może towarzyszyć występowanie na dolnej stronie blaszek liściowych stadiów rozwojowych i osobników dorosłych mączlika ostroskrzydłego. Szczególnie ważne przy rozpoznawaniu szkodnika są puparia, charakteryzujące się osiadłym trybem życia, spłaszczoną formą, owalnym kształtem o długości 0,7 mm. Na liściach owłosionych puparium wytwarza po stronie grzbietowej od 2 do 8 długich szczecinek woskowych, podczas gdy na liściach gładkich takie struktury nie powstają. Po opuszczeniu stadium przez owada dorosłego na roślinie pozostaje egzuwium puparium. Formy dorosłe osiągają długość około 1 mm i posiadają dwie pary skrzydeł. Ciało wraz ze skrzydłami pokryte jest woskowatą substancją o zabarwieniu od białego do jasnożółtego. Analogicznie jak w przypadku innych przedstawicieli mączlików, po potrząśnięciu rośliną osobniki dorosłe gwałtownie wzbijają się w lot, następnie opadają na powierzchnię liścia.
📉 Szkodliwość
Patogen ma potencjał wywołania poważnych uszkodzeń w uprawach roślin żywicielskich, szczególnie sałaty oraz przedstawicieli dyniowatych. W wybranych regionach USA przyczynia się do redukcji plonów sałaty osiągającej 75%.
🔄 Sposoby rozprzestrzeniania
Formy wektora – mączlika ostroskrzydłego, mają zdolność przenoszenia wirusa w granicach obiektów szklarniowych. Na większe odległości patogen jest transportowany wraz z materiałem roślinnym, zarówno na sadzonkach jak i świeżych produktach liściowych, na przykład sałacie. W przypadku obecności na takim materiale form mączlika ostroskrzydłego mogą one transmitować wirusa na rośliny żywicielskie zlokalizowane w pobliżu zakażonego materiału.
🛡️ Zwalczanie
W przypadku jakichkolwiek podejrzeń co do obecności agrofaga w uprawach roślin z gatunków żywicielskich, zwłaszcza pod osłonami, należy poinformować o tym fakcie najbliższą jednostkę organizacyjną Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN).
⚖️ Status prawny
Na terenie Unii Europejskiej, a w konsekwencji również w Polsce, Lettuce infectious yellows virus podlega obowiązkowi zwalczania (stanowi agrofaga kwarantannowego w Unii).
